Jaarruimte berekenen
Je jaarruimte is het bedrag dat je dit jaar fiscaal aftrekbaar voor je pensioen mag inleggen. De rekenregel is 30% van je inkomen boven de AOW-franchise, min de pensioenaangroei van het voorgaande jaar; deze tool rekent het per situatie uit.
Bereken je jaarruimte voor je pensioen
Hoe bereken je je jaarruimte in 2026?
Met de jaarruimte bepaal je hoeveel je dit jaar fiscaal aftrekbaar mag inleggen voor extra pensioen, bijvoorbeeld in een lijfrenteverzekering of op een lijfrenterekening. Die ruimte ontstaat alleen als je een pensioentekort hebt: bouw je volledig pensioen op via je werkgever, dan is er vaak niets. Deze rekentool laat je in één minuut zien waar je op uitkomt.
Je werkt altijd met de cijfers van het voorgaande jaar. Het inkomen waarover je de ruimte berekent heet de premiegrondslag: je inkomen min de AOW-franchise. Daarvan mag je een wettelijk percentage aftrekken, en daar gaat de pensioenaangroei van het voorgaande jaar weer van af. Zzp'ers zonder pensioenregeling hebben daardoor de hoogste ruimte. Wil je een jaarruimte pensioen berekenen, dan is de franchise dus het eerste bedrag dat je van je inkomen afhaalt.
Heb je in eerdere jaren ruimte laten liggen, dan kun je die nog gebruiken: dat is de reserveringsruimte, die je tot tien jaar terug mag inlopen. Er gelden wel voorwaarden — je mag nog geen AOW-leeftijd hebben, betaalt de premie op tijd en het bedrag dat je aftrekt mag niet hoger zijn dan je ruimte. Het exacte bedrag bepaal je met het hulpmiddel lijfrentepremie van de Belastingdienst; deze rekentool geeft je dezelfde rekenregel, maar dan met je eigen cijfers zichtbaar.
Indicatie jaarruimte per inkomen
De tabel laat zien hoe groot de ruimte is bij de AOW-franchise van € 19.172 (2026) en zonder pensioenopbouw via een werkgever. Hoe hoger je inkomen, hoe groter de ruimte, tot het wettelijke maximum voor de premiegrondslag.
| Bruto-inkomen | Premiegrondslag | Jaarruimte zonder pensioenopbouw |
|---|---|---|
| € 40.000 | € 20.828 | ± € 6.248 |
| € 60.000 | € 40.828 | ± € 12.248 |
| € 80.000 | € 60.828 | ± € 18.248 |
| € 100.000 | € 80.828 | ± € 24.248 |
Bouw je wél pensioen op, dan gaat de aangroei maal de wettelijke imputatiefactor van deze bedragen af. Vul je factor A in de tool in om je eigen ruimte te zien; bij een hoge factor A kan de uitkomst zomaar nul zijn.
Zo gebruik je deze rekentool
- Verzamel je inkomensgegevens van het voorgaande jaar. Pak je jaaropgaaf, je aangifte of je winstberekening van het jaar ervoor. Je berekent de ruimte voor dit jaar namelijk met de inkomensgegevens van vorig jaar.
- Zoek je pensioenaangroei (factor A) op het UPO op. Op je Uniform Pensioenoverzicht staat hoeveel pensioen je in dat jaar hebt opgebouwd. Dat bedrag is de factor A; zonder pensioenregeling is die aangroei nul.
- Vul de AOW-franchise van dit jaar in. De franchise is het deel van je inkomen waarover je geen pensioen opbouwt. De Belastingdienst stelt het bedrag per jaar vast; voor 2026 is dat € 19.172 en in 2025 was het € 18.475.
- Bereken jaarruimte pensioen voor je aangifte. Klik op Bereken jaarruimte. Je ziet de ruimte voor dit jaar plus het totaal dat je mag aftrekken als je ook onbenutte ruimte uit eerdere jaren hebt.
Veelgestelde vragen
Hoe bereken ik mijn jaarruimte voor de aangifte inkomstenbelasting?
Vul je inkomen van het voorgaande jaar, de AOW-franchise en je factor A uit het UPO in. De tool rekent 30% van het inkomen boven de franchise uit, vermindert dat met de pensioenaangroei en telt je reserveringsruimte erbij op.
Wat is de AOW-franchise en welk bedrag geldt in 2026?
De franchise is het deel van je inkomen waarover je geen pensioen opbouwt, omdat de AOW dat deel later dekt. Voor 2026 is de franchise € 19.172; in 2025 was dat € 18.475 (Belastingdienst).
Hoeveel jaarruimte heb ik als zzp'er zonder pensioenregeling?
Zonder pensioenopbouw vervalt de factor A en is je ruimte 30% van je inkomen boven de franchise. Bij € 60.000 inkomen en een franchise van € 19.172 komt dat op ongeveer € 12.248 voor het jaar.
Wat is het verschil tussen jaarruimte en reserveringsruimte?
De jaarruimte is de ruimte van dit jaar zelf; de reserveringsruimte bestaat uit onbenutte ruimte uit de tien voorgaande jaren. Allebei mag je in hetzelfde jaar gebruiken, maar de aftrek samen kan nooit hoger zijn dan je totale ruimte.
Hoe kun je jaarruimte pensioen berekenen over meerdere jaren?
Gebruik de onbenutte ruimte uit eerdere jaren: die schuift door naar je reserveringsruimte en mag je tot tien jaar terug alsnog inzetten. Zonder pensioentekort is er geen ruimte en kun je niets aftrekken.
Waar betaal je de premie en wat levert de aftrek op?
Je stort de premie bij een bank of verzekeraar, of belegt die via een lijfrentebeleggingsrecht. De aftrek verlaagt je belastbaar inkomen in box 1, dus het belastingvoordeel hangt af van je tarief. De uitkering is later belast.
Jaarruimte berekenen pensioen: reserveringsruimte en voorwaarden
De ruimte die je niet gebruikt, verdwijnt niet. Wat je in een jaar niet aftrekt, schuift door naar je reserveringsruimte en mag je in de tien jaar daarna alsnog inzetten. Voor de reserveringsruimte geldt per jaar wel een maximum dat afhangt van je inkomen en je leeftijd, en het bedrag dat je aftrekt mag nooit boven je totale ruimte uitkomen.
Let ook op de kleine letters. Je moet een pensioentekort hebben, de premie of storting moet daadwerkelijk betaald zijn en de uitkering moet aan de fiscale voorwaarden voldoen: een lijfrenteproduct dat te vroeg of in één keer uitkeert, kost je de aftrek. Werk je in het buitenland of bouw je een nettopensioen op, dan kunnen er extra correcties op je ruimte worden toegepast.
Twijfel je over het exacte bedrag? Vul dezelfde cijfers dan in bij het hulpmiddel lijfrentepremie van de Belastingdienst en vergelijk de uitkomst met deze tool. Bewaar je UPO's: de factor A van elk jaar bepaalt mede hoeveel ruimte je later nog hebt.
Bronnen
- Belastingdienst — Nieuwe regels voor pensioenen: hogere jaarruimte voor lijfrentepremies
- Belastingdienst — Overzicht AOW-franchises en AOW-inbouwbedragen (2026: € 19.172)
- Belastingdienst — Hoe bereken ik mijn jaarruimte voor aftrek van lijfrente?
- Belastingdienst — Aftrekken lijfrentepremies (jaarruimte en reserveringsruimte)
- Belastingdienst Kennisgroepen — Jaarruimteberekening en opbouw van pensioenaanspraken